Lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa, năm A

“Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người.” (Mt 3:13-17)

[Việc Chúa Giêsu xuống sông Giođan để chịu phép rửa] thật huyền nhiệm, bởi vì Đức Giêsu là Đấng vô tội thì không cần chịu phép rửa để bày tỏ lòng sám hối tội lỗi của mình, hay để được thanh tẩy khỏi tội, vì Người không hề có tội.

Gioan không muốn làm phép rửa cho Đức Giêsu. Ông nói: “Chính tôi mới cần được Ngài làm phép rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi sao?” Đó là sự khiêm nhường của Gioan đáp lại sự khiêm nhường của Đức Giêsu. Hãy tưởng tượng Đức Giêsu đứng xếp hàng cùng với hàng trăm tội nhân khác, chờ đến lượt mình được Gioan làm phép rửa. Người không cần phép rửa của Gioan, cũng như Người không cần bất cứ điều gì khác từ các thụ tạo mà chính Người đã dựng nên. Thế nhưng Người đã tự hạ mình, không chỉ trở thành con người mà còn trở thành tôi tớ, một người phục vụ. Người rửa chân cho các môn đệ. Người chấp nhận bị tử đạo vì chúng ta.

Chúa Giêsu đã trở thành một hài nhi bé nhỏ vì chúng ta, và trước đó nữa, khi Truyền Tin, Người đã là một phôi thai, chỉ là một tế bào duy nhất. Tất cả đều nằm trong một kế hoạch trước sau như một của Chúa. Thiên Chúa, Đấng Toàn năng, đã trở nên kẻ bé mọn nhất trong loài người, để chúng ta, những kẻ ít xứng đáng nhất, có thể trở nên cao trọng, có thể có Chúa Thánh Thần ở trong ta và dẫn dắt ta, để ta có thể sống không phải cho vinh quang riêng mình mà cho vinh quang của Thiên Chúa.

Điều xảy ra khi Đức Giêsu chịu phép rửa bởi Gioan thì trái ngược với điều xảy ra khi chúng ta chịu phép rửa.

Khi chúng ta chịu phép rửa, Thiên Chúa dùng nước hữu hình để thanh tẩy linh hồn chúng ta một cách thiêng liêng. Nhưng khi Đức Giêsu chịu phép rửa bởi Gioan, không phải nước làm thay đổi Người, mà chính Người làm thay đổi nước. Người biến nước thành khí cụ cứu độ trong Bí tích Thánh Tẩy, bí tích làm biến đổi linh hồn chúng ta theo hai cách: loại bỏ tội nguyên tổ và ban cho ta Chúa Thánh Thần.

Vì thế, các Tin Mừng đối chiếu phép rửa của Gioan với phép rửa của Đức Giêsu khi nói rằng Gioan chỉ làm phép rửa bằng nước, còn Đức Giêsu thì làm phép rửa trong Chúa Thánh Thần.
Bí tích Thánh Tẩy luôn gắn liền với nước, nhưng khi chúng ta được rửa tội theo phép rửa mà Đức Giêsu đã thiết lập, thì nước trở thành khí cụ của Chúa Thánh Thần, Đấng đi vào linh hồn người được rửa tội và khởi sự công trình mà Đức Giêsu đã đến trần gian để thực hiện: cứu chúng ta khỏi tội lỗi. Người là “Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa bỏ tội trần gian” (Ga 1,29).
Phép rửa của Gioan chỉ diễn tả lòng sám hối của chúng ta; theo thuật ngữ thần học, đó không phải là một bí tích mà chỉ là một á bí tích. Phép rửa của Đức Giêsu thực sự xóa bỏ tội lỗi, tội nguyên tổ, thứ tội ngăn cản chúng ta bước vào thiên đàng.

Chính vì thế Gioan không làm phép rửa cho trẻ sơ sinh: phép rửa của ông chỉ diễn tả sự sám hối đối với các tội cá nhân, mà trẻ sơ sinh thì không thể phạm tội cũng như không thể sám hối.

Nhưng các Kitô hữu lại làm phép rửa cho trẻ sơ sinh, bởi vì bí tích Thánh Tẩy hay Rửa Tội Kitô giáo xóa bỏ tội nguyên tổ, tức là tình trạng tội lỗi nằm ngay trong bản tính của chúng ta, bản tính nhân loại mà chúng ta thừa hưởng từ cha mẹ và tổ tiên. Trẻ sơ sinh chưa thể sử dụng tự do ý chí để phạm các tội thực sự, nhưng các em có cùng bản tính nhân loại như người lớn: các em sinh ra đã mang vết nhiễm tội nguyên tổ, thứ tội ngăn cản chúng ta vào thiên đàng. Đó là lý do chúng ta làm phép rửa cho trẻ sơ sinh.

Bí tích Thánh Tẩy thực sự biến đổi bản tính của chúng ta. Nó đặt chính sự sống của Thiên Chúa vào trong linh hồn chúng ta. Điều đó không phải là phép thuật, cũng không phải là một cỗ máy tự động và cưỡng bách, vì chúng ta có thể khước từ sự sống thần linh ấy, có thể tự hủy nó trong chính mình, nhưng chúng ta không thể tự tạo ra nó. Chỉ một mình Thiên Chúa mới có thể làm được điều đó.

Điều này không có nghĩa là ai chưa được rửa tội không thể lên thiên đàng. Sách Giáo Lý của Hội Thánh Công Giáo nói rằng “Thiên Chúa cũng có thể hoạt động ngoài các bí tích của Người.” Hội Thánh dạy rằng, bên cạnh phép rửa bằng nước, còn có “phép rửa bằng máu” là tử đạo, và “phép rửa bằng ước muốn,” tức là ước muốn được rửa tội, có thể là ước muốn rõ ràng hoặc tiềm ẩn. Nói cách khác, cũng có thể có những lối vào thiên đàng khác, nhưng cửa chính vẫn là Bí tích Rửa Tội của Kitô giáo. Tranh cãi về điều đó thì thật ngớ ngẩn, vì chúng ta đâu có thiết kế ngôi nhà ấy hay những cánh cửa của nó; chính Thiên Chúa đã làm điều đó. Và Thiên Chúa biết chính xác Người đang làm gì. Còn chúng ta thì không, bởi vì (và đây là cú sốc lớn): chúng ta không phải là Thiên Chúa. -- Dr. Peter Kreeft, Food for the Soul: Reflections on the Mass Readings (Cycle A)